తెలుగులో న్యాయపాలన ఎప్పుడు?

కోర్టు తీర్పులు సామాన్యులకు అర్థమయ్యేలా తెలుగులోనే వెలువరించాలి

హైదరాబాద్, అక్టోబర్ 25 (ప్రజా మంటలు):

న్యాయస్థానాల్లో తెలుగు భాష అమలుకు చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ, వాటిని అమలు చేయడంలో తెలుగు రాష్ట్రాలు విఫలమవుతున్నాయని విశ్రాంత జిల్లా న్యాయమూర్తి, తెలంగాణ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ మాజీ సభ్యుడు మంగారి రాజేందర్‌ ‘జింబో’ ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. న్యాయస్థానాల్లో సాక్షుల వాంగ్మూలాలను స్థానిక భాషలో నమోదు చేయడంతోపాటు, ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా తీర్పులను తెలుగులో వెలువరించాలని ఆయన కోరారు.

తెలుగు కూటమి అంతర్జాల వేదిక ఆధ్వర్యంలో శనివారం రాత్రి అధ్యక్షుడు కోదండ రామయ్య నేతృత్వంలో నిర్వహించిన రచ్చబండ 155వ కార్యక్రమంలో మంగారి రాజేందర్‌ పాల్గొని ప్రసంగించారు. తాను న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన సమయంలో ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా తెలుగులో తీర్పులు వెలువరించేందుకు ప్రయత్నించినట్లు తెలిపారు.

భాషే న్యాయానికి అడ్డంకి కాకూడదు

న్యాయస్థానాల్లో తీర్పులు ఆంగ్లంలో వెలువడటం వల్ల సామాన్య ప్రజలు వాటి సారాంశాన్ని అర్థం చేసుకోలేక అయోమయానికి గురవుతున్నారని జింబో పేర్కొన్నారు. ఆంగ్లంలో తీర్పులు వెలువడటంతో ముద్దాయిలు కూడా ఆందోళనకు గురవుతున్నారని చెప్పారు. న్యాయం పొందడానికి న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించే ప్రజలకు భాష అడ్డంకిగా మారకూడదని స్పష్టం చేశారు.

న్యాయవ్యవస్థలో తెలుగు అమలు పట్ల తగిన చిత్తశుద్ధి లేకపోవడం, న్యాయమూర్తులు తెలుగులో వ్యవహరించేందుకు తగిన ఆసక్తి చూపకపోవడం వంటి అంశాలు ప్రధాన సమస్యలని విశ్లేషించారు. హైకోర్టులో ఆంగ్లంలో తీర్పులు వెలువరించాలనే నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ, తెలుగులో తీర్పులు ఇవ్వడాన్ని పూర్తిగా నిషేధించే ఆంక్షలు లేవని అభిప్రాయపడ్డారు.

ప్రాంతీయ భాషల్లో తీర్పులు అందించేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నా, అవి పూర్తిస్థాయిలో అమలుకు నోచుకోవడం లేదన్నారు. ఇతర భాషలకు చెందిన న్యాయవాదులకు ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయనే వాదనకు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, కృత్రిమ మేధ సహాయంతో అనువాదాలు అందించడం ద్వారా పరిష్కారం చూపవచ్చని సూచించారు. ఇతర రాష్ట్రాల్లో అధికార భాషల్లో న్యాయవ్యవస్థ కార్యకలాపాలు సాగేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతుండగా, తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మాత్రం ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి లేదని విమర్శించారు.

తెలుగు కూటమి తీర్మానాలు

న్యాయవ్యవస్థలో తెలుగు భాష అమలుకు సంబంధించి తెలుగు కూటమి పలు తీర్మానాలు చేసింది.

1. జీఓ నంబర్ 277ను అమలులోకి తీసుకురావాలి.
2. దిగువ కోర్టుల తీర్పులను పూర్తిస్థాయిలో తెలుగులో అందుబాటులోకి తీసుకురావాలి.
3. న్యాయవ్యవస్థలో తెలుగు అమలుకు హైకోర్టుపై ఒత్తిడి తీసుకురావాలి.

ఈ లక్ష్యాల సాధనకు తెలుగు కూటమి తరఫున కృషి చేయాలని కార్యక్రమంలో నిర్ణయించారు.

న్యాయశాస్త్రాన్ని తెలుగులోకి తీసుకొచ్చిన జింబో

రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లాకు చెందిన మంగారి రాజేందర్‌ న్యాయమూర్తిగా, తెలంగాణ జ్యుడీషియల్ అకాడమీ డైరెక్టర్‌గా, తెలంగాణ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుడిగా పనిచేశారు. న్యాయశాస్త్రానికి సంబంధించిన యాభైకి పైగా పుస్తకాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. న్యాయవ్యవస్థ, మానవ హక్కులు, ఖైదీల హక్కులు, సాక్ష్యాల చట్టం వంటి అంశాలపై రచనలు చేశారు.

ఆయన రచనలు ప్రజల్లో న్యాయవ్యవస్థపై అవగాహన పెంపొందించేందుకు దోహదపడ్డాయి. మానవ హక్కుల పరిరక్షణకు సంబంధించిన పలు ఉద్యమాలకు కూడా మద్దతుగా నిలిచారు.