భారతదేశ ఆర్ధిక రంగ ముఖచిత్రమే ఆర్ధిక సర్వే

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థిక సర్వే 2025–26 భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క వాస్తవ స్థితిని సంఖ్యలతో స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. ప్రభుత్వ ప్రచార వాదనలకు భిన్నంగా, ఈ సర్వే భారత ఆర్థిక నిర్మాణంలో ఉన్న బలహీనతలను బహిర్గతం చేస్తోంది.

ఎగుమతులు–దిగుమతులు: అసమతుల్యత స్పష్టం

ఆర్థిక సర్వే గణాంకాల ప్రకారం, భారత వస్తు ఎగుమతులు గత మూడు సంవత్సరాలుగా దాదాపు స్థిరంగా ఉన్నాయి. 2022–23లో 456 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ఎగుమతులు, 2024–25లో కూడా 442 బిలియన్ డాలర్ల దగ్గరే ఉన్నాయి. మరోవైపు, దిగుమతులు మాత్రం నిరంతరం పెరుగుతూ 700 బిలియన్ డాలర్లను దాటుతున్నాయి. దీని ఫలితంగా వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) 245–290 బిలియన్ డాలర్ల మధ్యే చిక్కుకుపోయింది.

ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (2025–26) తొలి ఆరు నెలల్లోనే లోటు 150 బిలియన్ డాలర్లకు చేరడం ఆందోళనకర విషయం. ఇది ఎగుమతుల పునరుజ్జీవనం ఇంకా ప్రారంభం కాలేదని స్పష్టం చేస్తోంది.

క్రింది విధంగా మీరు ఇచ్చిన రెండు ఫోటోలలో ఉన్న టేబుళ్లను వెబ్‌సైట్‌కు నేరుగా ఉపయోగించుకునేలా స్పష్టమైన తెలుగులో, క్లీనైన టేబుల్ ఫార్మాట్‌లో అందిస్తున్నాను.

ప్రపంచ వాణిజ్య పరిస్థితి – వస్తు వాణిజ్యం (Global Merchandise Trade)

 భారత్ స్థితి – వస్తు వాణిజ్యం (బ్యాలెన్స్ ఆఫ్ పేమెంట్స్ ప్రాతిపదికన)

‌భారతదేశ వాణిజ్య పరిస్థితి

 ముఖ్య గమనిక (Survey Message)

భారత వస్తు వాణిజ్య లోటు నిర్మాణాత్మకంగా అధికంగానే ఉంది.

ఇది సంవత్సరానికి సుమారు 245–290 బిలియన్ డాలర్ల మధ్య ఊగిసలాడుతోంది.

ఇప్పటివరకు లోటులో గణనీయమైన తగ్గుదల కనిపించడం లేదు.

సేవల రంగం, ప్రవాసుల డబ్బుపైనే ఆధారం

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను ఇప్పటికీ సేవల రంగం (IT, ఫైనాన్స్) మరియు ప్రవాస భారతీయులు పంపే రిమిటెన్సులు నిలబెడుతున్నాయి. ఏడాదికి సుమారు 100 బిలియన్ డాలర్ల ప్రవాసుల చెల్లింపులు లేకపోతే, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. అంటే, తయారీ రంగం బలహీనంగా ఉండటంతో దేశం తన ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని స్వంత ఉత్పత్తులపై కాదు, బాహ్య ఆదాయాలపై ఆధారపెడుతోంది.

మేక్ ఇన్ ఇండియా – ఆశలు, ఫలితాలు

2014లో ప్రారంభించిన “మేక్ ఇన్ ఇండియా” కార్యక్రమం ద్వారా తయారీ రంగం విప్లవాత్మకంగా మారుతుందని ప్రభుత్వం చెప్పింది. కానీ ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం, అధిక విలువ కలిగిన తయారీ ఎగుమతులు పెరగలేదు, ఉద్యోగాల సృష్టి ఆశించిన స్థాయిలో జరగలేదు. చాలాచోట్ల భారత్ ఇప్పటికీ “స్క్రూడ్రైవర్ టెక్నాలజీ” – భాగాలను దిగుమతి చేసుకుని అసెంబుల్ చేసే స్థాయిలోనే ఉంది.

కొత్త ఆవిష్కరణలు, బలమైన ఇంటెలెక్చువల్ ప్రాపర్టీ (IP) సృష్టి లేకపోవడం వల్ల, భారత ఉత్పత్తులు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పోటీ పడలేకపోతున్నాయి.

PLI పథకం: పరిమిత ప్రభావం

ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ప్రొడక్ట్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకాలు కొన్ని రంగాల్లో పెట్టుబడులను ఆకర్షించినప్పటికీ, ఎగుమతుల నిర్మాణంలో మూలపూర్వక మార్పు తీసుకురాలేకపోయాయి. విలువ జోడింపు (value addition) తక్కువగా ఉండటమే ప్రధాన సమస్యగా సర్వే సూచిస్తోంది.

సమగ్రంగా చూస్తే ఆర్థిక సర్వే 2025–26 ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇస్తోంది:

సేవల రంగం, ప్రవాసుల ఆదాయం లేకపోతే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర ఒత్తిడిలో పడుతుంది. తయారీ, ఆవిష్కరణలు, గ్లోబల్ స్థాయి ఉత్పత్తులపై దృష్టి పెట్టకపోతే, వాణిజ్య లోటు మరియు ఉద్యోగాల సంక్షోభం మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఇది కేవలం గణాంకాల నివేదిక కాదు – భారత అభివృద్ధి నమూనాపై తిరిగి ఆలోచించాల్సిన హెచ్చరిక.